Działalność nierejestrowana w 2022 roku

Masz fajny pomysł na biznes? Opracowałeś biznesplan, ale boisz się zacząć, żeby nie odwiedzili Cię smutni panowie z Urzędu Skarbowego?

Czasami nie musimy rejestrować naszej działalności. Po prostu pracujemy i zarabiamy… i płacimy podatki. Taka forma jest przewidziana głównie dla początkujących przedsiębiorców, którzy nie wiedzą jeszcze, czy interes im wypali. Chcieliby najpierw spróbować swoich sił na rynku, a potem, jak będzie taka konieczność, zarejestrują działalność.

Jak prowadzić działalność bez rejestracji? Czytaj dalej, a dowiesz się wszystkiego.

działalność nierejestrowana

Nierejestrowana działalność gospodarcza – dla kogo?

Działalność bez rejestracji mogą prowadzić osoby, które:

  • przez ostatnich 5 lat nie prowadziły działalności gospodarczej,
  • w czasie prowadzenia działalności nierejestrowej przychód należny nie przekracza (w żadnym miesiącu) połowy minimalnego wynagrodzenia (w 2021 roku progowa wartość wynosi 1400 zł),
  • prowadzą działalność, która nie wymaga oddzielnych pozwoleń (koncesje, licencje itp.),
  • prowadzą działalność samodzielnie (razem ze wspólnikami się nie da, bo nie wiadomo byłoby, na ile osób dzielić limit miesięcznego przychodu).

Co ważne, mowa o przychodzie, a nie od dochodzie. Czyli poniesione przez Ciebie koszty nie zmieniają w żaden sposób limitu. Ponadto, liczymy tylko przychód z danej nierejestowej działalności. Jeśli oprócz tego pracujesz na przykład na etacie, nie sumujesz tych zarobków z przychodami Twojej działalności.

Niestety, brak rejestracji nie sprawia, nie nie mamy żadnych obowiązków formalnych. Poniżej opiszę, co też takiego musimy, a czego nie musimy.

Co z fakturą, czyli rachunki dla klientów

Musimy dawać naszym klientom jakiś dowód zakupu. Chodzi o zachowanie praw konsumenckich, których klient może dochodzić na podstawie tego dowodu (w tym między innymi reklamacje i zwroty towaru). Ponieważ nasza firma nie jest zarejestrowana, nie ma oficjalnej nazwy, ani NIP-u, posługujemy się naszymi danymi osobowymi: imię, nazwisko, numer PESEL.

Do celów marketingowych możemy opracować nazwę handlową dla naszej firmy, czy logo. Podobnie, jak możemy mieć własne hasło reklamowe, maskotkę, czy ulubioną piosenkę. Ale na rachunkach i umowach posługujemy się danymi osobistymi.

W przypadku, kiedy klientem jest firma, może żądać wystawienia faktury. Wówczas rachunek ma obowiązkowo formę faktury. Jeśli nie jesteśmy zarejestrowani do VAT-u, będzie to faktura bez VAT-u, gdzie kwota brutto jest równa kwocie netto (ale zawsze to faktura działalności nierejestrowanej). Nie od rzeczy jest stosowanie takich faktur dla wszystkich klientów w celu ujednolicenia formy rachunków.

Dodatkowo, wystawiane rachunki (w dowolnej formie) będą potrzebne do ewidencjonowania naszych przepływów pieniężnych, o czym za chwilę.

Księgowość w działalności nierejestrowej

W działalności nierejestrowej nie jesteśmy zobowiązani do prowadzenia księgowości (nawet tak zwanej uproszczonej, czyli księgi przychodów i rozchodów), ale musimy prowadzić własną wewnętrzną ewidencję rachunków. Oznacza to, że musimy zbierać wszystkie dowody operacji gospodarczych (rachunki lub faktury) i sumować (co najmniej każdego dnia) ich miesięczną kwotę.

Chodzi o to, żeby codziennie monitorować, czy danego dnia nie przekroczyliśmy już limitu przychodów, który przysługuje działalności nierejestrowej. Od dnia, kiedy przekroczymy ten limit, mamy 7 dni na rejestrację jednoosobowej działalności gospodarczej.

Poza tym, chodzi o podatki, ale o nich za moment.

Podatek dochodowy przy działalności nierejestrowanej

Tak, płacimy podatek dochodowy, jak każda osoba fizyczna. Oznacza to, że jesteśmy na skali podatkowej, płacąc odpowiednio 17% lub 32% od dochodu. Tyle, że mając limit miesięcznego przychodu na poziomie połowy minimalnego wynagrodzenia, nie jesteśmy w stanie wpaść w drugi próg podatkowy. Czyli płacimy 17% od dochodu pomniejszonego o kwotę wolną od podatku.

Jeśli jednak masz jednocześnie inne źródła dochodu (na przykład praca na etacie), Twój dochód z działalności nierejestrowej powiększa kwotę do opodatkowania z innych źródeł. Może się w ten sposób okazać, że jednak wpadniesz w drugi próg.

Podatek płacimy od dochodu, nie od przychodu. To znaczy, że możemy odliczać sobie koszty uzyskania przychodu, jak w zwykłej działalności gospodarczej (oczywiście, o ile mamy je udokumentowane w naszej ewidencji).

działalność nierejestrowana podatek

Pit a działalność nierejestrowana

Jak płacić podatek przy działalności nierejestrowej? Nie musimy wpłacać zaliczek na podatek, ale w rocznym zeznaniu podatkowym PIT-36 wskazujemy przychód i koszty jego uzyskania (rubryka: 9.). Wówczas wpłacamy, choć niechętnie, należną kwotę.

Podatek VAT a działalność nierejestrowa

Pamiętajmy, że mamy dwa rodzaje zwolnień z podatku VAT: przedmiotowe i podmiotowe. W pierwszym przypadku, niektóre przedmioty (produkty) są zwolnione z tej opłaty. W drugiej sytuacji, niektóre podmioty (podmioty gospodarcze) są z tego zwolnione. Zwolnienie to przysługuje wszystkim, którzy nie przekroczyli rocznego przychodu w kwocie 200 000 zł.

Mając limit miesięcznych przychodów w wysokości 1400 zł (uwaga: zmienia się co roku), mamy maksymalnie: 1400 x 12 = 16 800 zł przychodu rocznie. Jesteśmy zatem naprawdę daleko od tego niebezpiecznego progu. Jesteśmy niemal tak daleko, jak daleko była nasza reprezentacja piłki nożnej od… nie ważne.

Ale jeśli nasza działalność ma charakter, który bezwzględnie wymaga płacenia VAT-u (bez szansy na zwolnienia podmiotowe), nie unikniemy tego przy działalności nierejestrowej.

Kasa fiskalna w działalności nierejestrowej

Tutaj nie mam dobrych wieści, jeśli prowadzimy działalność, w której wymagana jest kasa fiskalna, nierejestrowa forma działalności z niczego nas nie zwalnia.

ZUS a działalność nierejestrowana

Nie płacimy ZUS-u, ani składki zdrowotnej. W sumie, przy limicie przychodu na poziomie 1400 zł, jeśli pomniejszymy go o koszty oraz o podatek, dostaniemy kwotę wystarczającą na batoniki w Lidlu (tylko jak będzie akurat promocja, bo inaczej może nie starczyć). Gdybyśmy musieli płacić z tego jeszcze składki w kwocie około półtora tysiąca… byłoby to, delikatnie mówiąc, mało opłacalne.

Inne obowiązki

Musimy zadośćuczynić wszystkim prawom konsumenckim. Musimy mieć więc odpowiednie regulaminy (np. sklepu internetowego) i muszą one być zgodne z prawem (np. nie zawierać żadnej klauzuli zakazanej).

Musimy też przestrzegać przepisów RODO, a więc zadbać o wszelkie procedury bezpieczeństwa dla danych osobowych i przygotować dla nich odpowiednie dokumenty.

Korzyści z działalności nierejestrowej

W skrócie:

  • brak konieczności rejestrowania działalności,
  • brak skomplikowanej księgowości (jedynie własna ewidencja przychodów),
  • brak składek ZUS.

Ciemna strona działalności nierejestrowej

Bez rejestracji działalności nie mamy nadanego numeru NIP dla firmy, co uniemożliwia korzystanie z niektórych usług, na przykład z pobierania opłat za pomocą większości elektronicznych bramek płatniczych, jak Przelewy24. To trochę paraliżuje naszą działalność. Jeśli więc chcemy rozwijać sklep internetowy z produktami elektronicznymi, gdzie klient chce otrzymać produkt najpóźniej w kilka sekund po kliknięciu w niego, możemy sobie odpuścić formę nierejestrową.

Po przekroczeniu 50% minimalnego wynagrodzenia przez przychód musimy zarejestrować jednoosobową działalność gospodarczą. Jeśli docelowo chcemy prowadzić działalność w innej formie prawnej (na przykład jako spółka), będziemy mieli trochę więcej formalności. Być może wówczas warto od razu zainteresować się docelową formą.

Jeśli komuś zależy na ubezpieczeniu społecznym lub zdrowotnym, tutaj tego nie ma. Brak składek nie wynika bowiem z ulg przy naliczaniu ich wysokości, ale z braku ubezpieczenia.

Porównanie działalności nierejestrowej z jednoosobową działalnością gospodarczą

Działalność nierejestrowa z pewnością będzie prostsza, co do tego nie ma wątpliwości. Bez ZUS-u będzie też tańsza. Podatki są na tym samym poziomie. Wygląda więc na to, że jeśli naprawdę mamy szansę zmieścić się w wymaganych granicach przychodu, warto skorzystać z opcji działalności nierejestrowanej.

Chyba, że potrzebujemy bramek płatniczych typu Przelewy24. Wtedy musimy zarejestrować firmę.

Porównanie działalności nierejestrowej ze spółką z o.o.

Formalności i łatwość rozpoczęcia z pewnością przemawiają na korzyść działalności nierejestrowej.

Natomiast prowadzenie spółki może okazać się tańsze. W obydwu przypadkach nie płacimy ZUS-a, ani innych składek. Ale podatki w spółce mogą w wielu przypadkach okazać się niższe. Przy niektórych typach działalności i po optymalizacji podatkowej możliwe, że przyjdzie nam zapłacić 9% (lub nawet 8,5%) podatku. Tymczasem bez rejestracji pozostajemy przy 17%.

Najczęściej jednak w spółce, z uwagi na bardziej skomplikowaną księgowość, korzystamy z biura rachunkowego. Przy przychodach poniżej 1400 zł, koszt mniejszych podatków nie zrekompensuje nam opłaty dla księgowego. Ale jeśli chcemy prowadzić rachunkowość sami, spółka robi się zdecydowanie bardziej korzystna (np. licząc na pomoc kogoś z rodziny).

Na korzyść spółki przemawia też fakt, że mamy już gotową formę prawną, którą możemy skalować i rozwijać. Tymczasem działalność nierejestrowa, jeśli będzie się rozwijać, prędzej czy później będzie wymagała przekształcenia do innej formy prawnej.

Podsumowanie

Jak widać, działalność bez rejestracji ma dużo plusów, choć jej zastosowanie nie zawsze jest oczywiste. Z pewnością w wielu przypadkach może być dobrym sposobem na przetestowanie, jak nasze produkty zachowują się na rynku.

Jeśli planujesz działalność, prawdopodobnie forma prawna nie jest jedynym problemem, z jakim musisz się zmierzyć. Może Ci w tym pomóc bezpłatny e-book: Brama do biznesu. Możesz go pobrać, zapisując się na newsletter. Dodatkowo, będziesz raz w tygodniu dostawać porcję darmowej wiedzy na e-maila, wszystko w przystępnej formie, okraszonej opowiadaniami o Zenku, który bardzo chce mieć firmę. Klikaj zatem, gdzie trzeba i pobierz e-booka, który pomoże Ci zacząć.

Dowiedz się również skąd brać klientów w Internecie lub jak podejmować decyzje. Zapraszamy!

Zapis na newsletter

Shopping Cart